Trong thiết kế xây dựng công trình, yếu tố an toàn cháy nổ giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Một công trình dù hiện đại đến đâu nhưng không đảm bảo tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy (PCCC) thì sẽ không được cơ quan chức năng cấp phép đưa vào sử dụng. Chính vì vậy, việc nắm rõ tiêu chuẩn phòng cháy trong thiết kế xây dựng là trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và thi công. Đây vừa là yêu cầu pháp lý, vừa là giải pháp bảo vệ tính mạng, tài sản và uy tín doanh nghiệp. Với nhiều năm kinh nghiệm triển khai hệ thống PCCC, NextFire luôn là đơn vị đồng hành cùng các chủ đầu tư, đảm bảo thiết kế xây dựng đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn PCCC – thẩm duyệt 100% chi phí tối ưu.
1.Tiêu chuẩn thiết kế PCCC trong xây dựng là gì?
- Phòng ngừa nguy cơ cháy nổ
- Phát hiện cháy sớm và kịp thời
- Tổ chức thoát nạn an toàn cho con người
- Triển khai chữa cháy hiệu quả, hạn chế thiệt hại về người và tài sản

2.Cơ sở pháp lý của tiêu chuẩn thiết kế PCCC trong xây dựng

3.Nguyên tắc chung trong tiêu chuẩn thiết kế PCCC
- Ngăn ngừa và hạn chế phát sinh cháy: Công trình phải được thiết kế để giảm thiểu nguy cơ cháy nổ ngay từ đầu, thông qua quản lý an toàn nguồn điện, nguồn nhiệt. Kiểm soát việc sử dụng nhiên liệu, hóa chất, vật liệu dễ cháy. Bố trí thiết bị kỹ thuật đúng tiêu chuẩn, tránh quá tải và phát sinh tia lửa điện
- Ngăn cháy lan và khói lan: Thiết kế cần đảm bảo khả năng khoanh vùng đám cháy, hạn chế cháy lan sang các khu vực khác bằng: Tường, sàn, vách ngăn, cửa chống cháy; Hệ thống ngăn khói, hút khói; Phân chia khu vực cháy hợp lý theo công năng sử dụng
- Phát hiện cháy sớm: Công trình phải được trang bị hệ thống báo cháy tự động, giúp phát hiện sớm khói, nhiệt, ngọn lửa. Cảnh báo kịp thời cho người trong công trình. Tạo điều kiện xử lý cháy ngay từ giai đoạn ban đầu
- Tổ chức thoát nạn an toàn: Thiết kế xây dựng phải đảm bảo người trong công trình có thể thoát nạn nhanh chóng và an toàn, thông qua thang bộ thoát nạn, hành lang an toàn; lối thoát hiểm rõ ràng, thông thoáng; đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn hoạt động khi mất điện.
- Trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp: Tuỳ theo loại hình và quy mô công trình cần phải trang bị bình chữa cháy, hệ thống chữa cháy tự động phù hợp; bố trí phương tiện chữa cháy đúng vị trí, dễ tiếp cận, dễ sử dụng.
- Bố trí nguồn nước và hệ thống bơm chữa cháy: Công trình phải được thiết kế nguồn nước chữa cháy đảm bảo lưu lượng và dung tích; bơm chữa cháy đáp ứng yêu cầu về áp lực, công suất; phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành (TCVN). Việc tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc trên là nền tảng quan trọng trong thiết kế PCCC, giúp công trình đáp ứng yêu cầu pháp lý, đảm bảo an toàn cho con người và hạn chế tối đa thiệt hại khi xảy ra cháy nổ.

4. Các tiêu chuẩn thiết kế PCCC trong thiết kế xây dựng chi tiết
4.1. Tiêu chuẩn PCCC về vật liệu xây dựng
- Ưu tiên sử dụng vật liệu khó cháy, không cháy như: bê tông, gạch, thép cho kết cấu chính của công trình.
- Các vật liệu hoàn thiện nội thất như gỗ, nhựa, xốp cách nhiệt… phải đạt yêu cầu về khả năng chống cháy, hạn chế bắt lửa và sinh khói độc.
- Vật liệu sử dụng cần phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật hiện hành, đặc biệt là các quy định về an toàn cháy trong nhà và công trình.
- Việc sử dụng đúng vật liệu theo tiêu chuẩn giúp kéo dài thời gian chịu lửa của công trình, tạo điều kiện cho thoát nạn và tổ chức chữa cháy hiệu quả.
4.2. Tiêu chuẩn thiết kế PCCC về giải pháp thoát nạn
- Công trình cao tầng phải có tối thiểu 2 lối thoát nạn độc lập, đảm bảo khi một lối bị khói lửa bao trùm vẫn còn lối thoát an toàn khác.
- Chiều rộng lối thoát nạn phải phù hợp với số lượng người sử dụng: Tối thiểu 1 mét cho mỗi 100 người hoặc theo yêu cầu cụ thể của từng loại công trình.
- Cửa thoát nạn phải: Mở theo chiều thoát ra ngoài, không được khóa, chèn hoặc cản trở khi có sự cố; trang bị đầy đủ đèn Exit (đèn chỉ dẫn thoát nạn) và đèn chiếu sáng sự cố, đảm bảo vẫn hoạt động khi mất điện.

4.3 Tiêu chuẩn về hệ thống báo cháy
- Hành lang, lối đi chung
- Phòng ngủ, phòng ở
- Khu vực bếp
- Phòng kỹ thuật, phòng điện
- Phòng thường trực, phòng bảo vệ hoặc khu vực có người trực 24/7
- Vị trí dễ quan sát, dễ vận hành và xử lý khi có tín hiệu báo cháy

4.4 Tiêu chuẩn về hệ thống chữa cháy tự động
- Kích hoạt tự động khi nhiệt độ vượt ngưỡng cho phép
- Phun nước trực tiếp vào khu vực phát sinh cháy
- Dễ tiếp cận, dễ sử dụng
- Phủ kín khu vực cần bảo vệ
- Khoảng cách giữa các họng theo đúng quy định của TCVN 3890:2023
nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và các khu chức năng khác theo quy định của pháp luật hiện hành thuộc thẩm quyền phê duyệt của cấp huyện trở lên [5] Không phụ thuộc quy mô
2. Nhà dưỡng lão, nhà chăm sóc người khuyết tật Không phụ thuộc quy mô
- Khoảng cách giữa các trụ
- Lưu lượng và áp lực nước
- Vị trí dễ nhận biết, không bị che khuất

4.5 Tiêu chuẩn về nguồn nước chữa cháy
- Bể chứa nước chữa cháy phải được bố trí riêng biệt cho hệ thống PCCC, không dùng chung với bể nước sinh hoạt hoặc sản xuất, nhằm đảm bảo luôn sẵn sàng khi có cháy.
- Dung tích bể nước phải đáp ứng khả năng cấp nước chữa cháy liên tục từ 2 đến 3 giờ, tùy theo quy mô, công năng và mức độ nguy hiểm cháy của công trình.
- Bơm điện chữa cháy: là nguồn bơm chính khi có điện lưới
- Bơm diesel chữa cháy: đảm bảo hoạt động khi mất điện
- Bơm bù áp (jockey pump): duy trì áp lực ổn định cho toàn hệ thống

5. Các lỗi thường gặp khi thiết kế xây dựng không đạt tiêu chuẩn PCCC
Trong quá trình thiết kế và lập hồ sơ PCCC cho công trình, nhiều chủ đầu tư gặp phải tình trạng hồ sơ bị trả lại hoặc yêu cầu chỉnh sửa, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn PCCC. Dưới đây là những lỗi phổ biến thường gặp:
-
Thiếu lối thoát hiểm hoặc bố trí cửa thoát nạn không đúng quy định, đặc biệt là cửa không mở theo chiều thoát ra ngoài, gây nguy hiểm khi xảy ra sự cố.
-
Không bố trí đầy đủ đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố, hoặc bố trí không đúng vị trí, dẫn đến khó khăn trong việc định hướng thoát nạn khi mất điện.
-
Bể chứa nước chữa cháy không đạt dung tích yêu cầu, không đảm bảo khả năng cấp nước chữa cháy liên tục theo tiêu chuẩn.
-
Sử dụng vật liệu dễ cháy trong hoàn thiện nội thất mà không đáp ứng yêu cầu về khả năng chống cháy, làm tăng nguy cơ cháy lan và sinh khói độc.
-
Thiết kế sai khoảng cách giữa các đầu báo cháy hoặc đầu phun sprinkler, khiến hệ thống không phát hiện hoặc dập cháy kịp thời khi xảy ra cháy.
Những lỗi trên không chỉ ảnh hưởng đến tính an toàn của công trình, mà còn khiến hồ sơ thiết kế PCCC bị kéo dài thời gian thẩm duyệt, phát sinh chi phí chỉnh sửa. NextFire luôn hỗ trợ rà soát, kiểm tra và điều chỉnh hồ sơ thiết kế PCCC, đảm bảo đúng tiêu chuẩn – đúng quy định, giúp công trình không bị trả hồ sơ khi thẩm duyệt và sớm đủ điều kiện đưa vào sử dụng.
6. Lợi ích khi tuân thủ tiêu chuẩn PCCC trong thiết kế xây dựng
- Được thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC thuận lợi: Hồ sơ thiết kế đáp ứng đúng tiêu chuẩn giúp công trình dễ dàng được cơ quan Cảnh sát PCCC thẩm duyệt, nghiệm thu, rút ngắn thời gian hoàn thiện và đưa vào sử dụng.
- Giảm thiểu rủi ro cháy nổ, bảo vệ con người và tài sản: Hệ thống PCCC được thiết kế đúng chuẩn giúp phát hiện cháy sớm, thoát nạn an toàn và chữa cháy kịp thời, hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản.
- Giảm chi phí vận hành và bảo trì: Thiết kế PCCC khoa học, đồng bộ giúp hệ thống hoạt động ổn định, ít sự cố, từ đó giảm chi phí sửa chữa, bảo trì và nâng cấp về sau.
- Nâng cao uy tín và giá trị công trình: Công trình đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn PCCC sẽ tạo niềm tin cho khách hàng, đối tác, đồng thời nâng cao giá trị khai thác, kinh doanh và chuyển nhượng.
- Tránh bị xử phạt hành chính và đình chỉ hoạt động: Tuân thủ đúng tiêu chuẩn PCCC giúp chủ đầu tư tránh các mức xử phạt theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, hạn chế rủi ro pháp lý và gián đoạn hoạt động.

7.Chi phí thực hiện tiêu chuẩn thiết kế PCCC
- Loại hình công trình: chung cư, khách sạn, văn phòng, nhà xưởng, trung tâm thương mại…
- Quy mô công trình: số tầng, diện tích xây dựng, mật độ sử dụng
- Hệ thống PCCC yêu cầu: Hệ thống báo cháy thường hoặc báo cháy địa chỉ; hệ thống chữa cháy tự động sprinkler; hệ thống chữa cháy khí sạch (FM-200, Novec 1230…) Quy mô nguồn nước, máy bơm chữa cháy.
- Nhà xưởng nhỏ (1.000 – 3.000 m²): khoảng 300 – 600 triệu đồng
- Chung cư 10 tầng: khoảng 800 triệu – 1,5 tỷ đồng
- Cao ốc từ 20 tầng trở lên: khoảng 2 – 5 tỷ đồng, tùy mức độ đầu tư hệ thống

8. NextFire – Công ty giải pháp PCCC đúng tiêu chuẩn Việt Nam
Với kinh nghiệm trên 10 năm tư vấn, thiết kế, thi công PCCC, NextFire là tự hào là đối tác tin cậy của hàng trăm chủ đầu tu công trình lớn – nhỏ tại Hà Nội. Chúng tôi luôn tuân thủ theo nguyên tắc:
- Đúng tiêu chuẩn – đúng quy định pháp luật
- Không dư thừa – không cắt giảm sai quy định
- Tối ưu chi phí đầu tư và chi phí vận hành lâu dài
- Đội ngũ kỹ sư có chứng chỉ năng lực thiết kế PCCC
- Am hiểu và áp dụng chuẩn TCVN & QCVN mới nhất về PCCC trong xây dựng
- Thiết kế khoa học – nhanh gọn – đảm bảo thẩm duyệt 100%
- Dịch vụ trọn gói: tư vấn – thiết kế – thẩm duyệt – thi công – bảo trì PCCC
- Thiết bị PCCC 100% chính hãng
NextFire chính là giải pháp toàn diện giúp chủ đầu tư và doanh nghiệp an tâm tuyệt đối về tiêu chuẩn PCCC trong thiết kế xây dựng. Liên hệ thiết kế thi công lắp đặt PCCC đúng tiêu chuẩn gọi ngay:

