Hướng Dẫn Chữa Cháy: Quy Trình, Kỹ Năng & Trang Bị Cần Thiết

Cháy nổ là một trong những hiểm họa thường trực và khó lường nhất trong cuộc sống, có thể xảy ra bất cứ lúc nào và ở bất cứ đâu. Nếu không xử lý kịp thời, đám cháy có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Vì vậy, việc nắm vững kỹ năng và quy trình chữa cháy là trách nhiệm và kỹ năng sinh tồn quan trọng đối với mỗi người.

Bài viết này của NEXTFIRE.VN sẽ hướng dẫn bạn từng bước chữa cháy an toàn, từ nhận diện nguy cơ, báo động, sử dụng thiết bị chữa cháy, đến sơ tán và phối hợp cùng lực lượng chuyên nghiệp.

Nguyên Tắc Vàng Trong Chữa Cháy

1. Báo động trước – chữa cháy sau
   → Luôn ưu tiên báo động cho mọi người biết, gọi 114 hoặc ứng dụng “PCCC 114” để thông báo cho lực lượng cứu hỏa.
   
2. Bảo đảm an toàn cho bản thân trước khi chữa cháy
   → Không mạo hiểm vào khu vực cháy lớn, nhiều khói hoặc có nguy cơ nổ.
   
3. Chữa cháy ngay từ khi mới phát sinh
   → Đám cháy nhỏ dễ dập hơn nhiều so với khi đã bùng lớn.
   
4. Sử dụng đúng phương tiện cho từng loại cháy
   → Không dùng nước cho cháy điện hay cháy xăng dầu.
   
5. Luôn có lối thoát
   → Khi chữa cháy, giữ lối thoát ở phía sau để rút lui kịp thời.

Các Bước Xử Lý Khi Xảy Ra Cháy

Bước 1: Phát hiện cháy

• Dấu hiệu: khói, mùi khét, ánh sáng lửa, tiếng nổ nhỏ.
• Kiểm tra nguồn gây cháy: điện, gas, dầu, vật liệu dễ cháy.

Bước 2: Báo động & gọi cứu hỏa

• Hô to: “CHÁY! CHÁY!”
• Kích hoạt chuông báo cháy, nút nhấn khẩn nếu có.
• Gọi 114, cung cấp địa chỉ, loại đám cháy, số người mắc kẹt.

Bước 3: Cắt nguồn nguy hiểm

• Ngắt cầu dao điện khu vực cháy.
• Đóng van gas, hóa chất dễ cháy.

Bước 4: Chữa cháy ban đầu

• Sử dụng bình chữa cháy (bột, CO₂, khí sạch) hoặc chăn ướt, cát.
• Tập trung dập tắt gốc lửa chứ không phun vào ngọn lửa.
• Dùng động tác ép – quét – phủ để ngăn lửa lan.

Bước 5: Sơ tán & cứu người

• Hướng dẫn mọi người theo lối thoát hiểm.
• Che mũi miệng bằng khăn ướt khi di chuyển qua khu vực có khói.
• Không dùng thang máy, chỉ dùng cầu thang bộ.

Phương Pháp Chữa Cháy Theo Từng Loại Đám Cháy

Loại cháy	Mô tả	Cách chữa
Cháy chất rắn (gỗ, giấy, vải…)	Cháy tạo than	Dùng nước, bột, bọt Foam
Cháy chất lỏng (xăng, dầu)	Cháy bùng nhanh	Dùng bọt Foam, bột chữa cháy; không dùng nước
Cháy điện	Từ thiết bị, dây điện	Ngắt điện, dùng bình CO₂ hoặc bột; không dùng nước
Cháy kim loại (Mg, Na…)	Cháy nhiệt độ cao	Dùng bột chuyên dụng (NaCl khô, cát khô)
Cháy gas	Cháy lan nhanh, nguy cơ nổ	Khóa van, dùng bột, CO₂

Hướng Dẫn Sử Dụng Bình Chữa Cháy

Bình CO₂

• Rút chốt an toàn.
• Hướng loa phun vào gốc lửa.
• Bóp cò, quét ngang gốc lửa cho đến khi tắt.

Lưu ý:

• Cầm vào phần tay cầm, không chạm loa phun (có thể gây bỏng lạnh).
• Không dùng trong không gian kín lâu → nguy cơ thiếu oxy.

Bình bột

• Lắc nhẹ bình trước khi phun.
• Giữ khoảng cách 1,5–2m, phun quét gốc lửa.
• Phun cho đến khi không còn khói/lửa.

Kỹ Năng Thoát Nạn Khi Cháy

1. Di chuyển thấp – khói bay cao, không khí sạch ở gần sàn.
2. Che mũi bằng khăn ướt để lọc khói.
3. Lần theo tường, lan can để tìm lối ra.
4. Không mở cửa khi thấy nóng – có thể lửa đang phía sau.
5. Nếu kẹt trong phòng: đóng kín cửa, chèn khăn ướt khe cửa, ra ban công vẫy tay cầu cứu.

Trang Bị Chữa Cháy Tại Chỗ Nên Có

Thiết bị	Công dụng	Giá tham khảo
Bình chữa cháy MFZ4	Dập cháy nhỏ	300.000 – 450.000
Bình CO₂ 3kg	Cháy điện, xăng dầu	400.000 – 600.000
Chăn chữa cháy	Phủ lên lửa nhỏ	250.000 – 400.000
Mặt nạ lọc khói	Thoát hiểm an toàn	180.000 – 500.000
Thang dây	Thoát hiểm từ tầng cao	400.000 – 1.200.000
Đầu báo khói mini	Cảnh báo sớm	200.000 – 400.000

Sai Lầm Thường Gặp Khi Chữa Cháy

• Cố gắng lấy đồ đạc trước khi thoát → mất thời gian quý giá.
• Dùng nước dập cháy xăng dầu hoặc điện → nguy cơ nổ và điện giật.
• Không báo động ngay → người khác không kịp thoát.
• Chữa cháy từ trên xuống đối với chất lỏng → lửa lan nhanh.

Đào Tạo & Diễn Tập Chữa Cháy

Theo Luật PCCC, cơ sở kinh doanh, trường học, chung cư phải diễn tập PCCC tối thiểu 1 lần/năm.
Nội dung huấn luyện gồm:

• Nhận diện nguy cơ cháy
• Sử dụng bình chữa cháy
• Sơ tán an toàn
• Sơ cứu người bị nạn

Liên Hệ Khẩn Cấp

• 114: Tổng đài cứu hỏa toàn quốc (miễn phí)
• Cung cấp thông tin: địa chỉ, loại cháy, số người mắc kẹt
• Hướng dẫn người ở hiện trường sơ tán và hỗ trợ lực lượng PCCC khi đến

Hướng dẫn chữa cháy không chỉ dành cho lực lượng chuyên nghiệp mà bất kỳ ai cũng cần biết.
Trang bị kiến thức, thiết bị và kỹ năng chữa cháy ban đầu sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tính mạng và hỗ trợ lực lượng cứu hỏa hiệu quả hơn.

Liên Hệ Ngay Để Được Tư Vấn Miễn Phí

• Website: www.nextfire.vn
• Hotline: 0965.393.114 – 0868.386.518
• Email: vienkhpccc.kd@gmail.com
• Địa chỉ: 243 Khuất Duy Tiến – Thanh Xuân – Hà Nội.