Cháy nổ là một hiểm họa khó lường, có thể xảy ra ở bất cứ đâu và bất cứ lúc nào, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Khi xảy ra sự cố, việc áp dụng đúng các biện pháp chữa cháy sẽ quyết định khả năng dập tắt đám cháy nhanh chóng, an toàn và hạn chế tối đa thiệt hại.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu nguyên tắc cơ bản và các phương pháp chữa cháy phổ biến theo tiêu chuẩn PCCC Việt Nam.
Nguyên Tắc Cơ Bản Trong Chữa Cháy
Theo lý thuyết, đám cháy tồn tại nhờ tam giác lửa gồm:
- Nhiệt độ cao
- Oxy
- Chất cháy
Để dập tắt lửa, cần loại bỏ ít nhất một yếu tố trong tam giác này. Từ nguyên tắc đó, các biện pháp chữa cháy được chia thành 4 nhóm chính:
- Làm lạnh: Giảm nhiệt độ xuống dưới mức bắt cháy.
- Cách ly: Tách chất cháy ra khỏi nguồn oxy.
- Loại bỏ chất cháy: Dọn sạch hoặc di chuyển vật liệu cháy ra khỏi vùng nguy hiểm.
- Ức chế phản ứng cháy: Dùng hóa chất làm gián đoạn phản ứng cháy.
Các Biện Pháp Chữa Cháy Cơ Bản
Biện pháp làm lạnh
- Nguyên lý: Hạ nhiệt độ vùng cháy xuống dưới điểm bắt cháy.
- Phương tiện: Nước, bọt Foam, khí CO₂ ở dạng lạnh.
- Ứng dụng:
- Chữa cháy gỗ, giấy, vải, chất rắn hữu cơ.
- Không dùng nước với kim loại nóng, xăng dầu, cháy điện.
Biện pháp cách ly
- Nguyên lý: Ngăn không cho oxy tiếp xúc với chất cháy.
- Phương tiện: Bọt chữa cháy, nắp đậy kim loại, chăn ướt, cát.
- Ứng dụng:
- Chữa cháy xăng dầu, chất lỏng dễ cháy.
- Dập cháy bếp gas bằng chăn ướt hoặc nắp vung.
Biện pháp loại bỏ chất cháy
- Nguyên lý: Loại bỏ nguồn nhiên liệu của đám cháy.
- Cách thực hiện:
- Di chuyển vật liệu chưa cháy ra khỏi vùng cháy.
- Ngắt nguồn cấp gas, nhiên liệu.
- Ứng dụng:
- Cháy bồn chứa nhiên liệu.
- Cháy đường ống dẫn gas.
Biện pháp ức chế phản ứng cháy
- Nguyên lý: Dùng hóa chất phá vỡ chuỗi phản ứng cháy.
- Phương tiện: Bột chữa cháy BC, ABC; khí FM-200; Halon (hiện hạn chế).
- Ứng dụng:
- Cháy điện tử, phòng server, trung tâm dữ liệu.
- Cháy kim loại nhẹ.

Các Phương Pháp Chữa Cháy Theo Loại Đám Cháy
|
Loại đám cháy |
Mô tả | Biện pháp phù hợp |
|
A |
Chất rắn hữu cơ (gỗ, giấy, vải) | Làm lạnh bằng nước, bọt |
|
B |
Chất lỏng, khí dễ cháy (xăng, gas) | Cách ly bằng bọt, CO₂, bột |
|
C |
Thiết bị điện | Cắt điện, dùng CO₂ hoặc bột |
|
D |
Kim loại cháy (Na, Mg) | Bột chuyên dụng, cát khô |
|
K |
Dầu mỡ nhà bếp | Chăn ướt, bình chữa cháy K-class |
Phương Tiện Chữa Cháy Phổ Biến
- Bình chữa cháy xách tay: Bột, CO₂, Foam.
- Hệ thống chữa cháy tự động: Sprinkler, FM-200, bọt Foam.
- Tủ chữa cháy vách tường: Ống vòi, lăng phun.
- Thiết bị thủ công: Xô cát, chăn chống cháy.
Quy Trình Chữa Cháy An Toàn
- Báo động – Hô to, bấm chuông, gọi 114.
- Cắt nguồn điện/gas.
- Sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ.
- Sơ tán người theo lối thoát hiểm.
- Hỗ trợ lực lượng PCCC khi họ đến.

Lưu Ý Khi Áp Dụng Các Biện Pháp Chữa Cháy
- Không dùng nước cho cháy điện hoặc cháy xăng dầu.
- Luôn đứng ở hướng ngược chiều gió khi dập lửa ngoài trời.
- Giữ khoảng cách an toàn khi phun bình chữa cháy.
- Sau khi dập tắt, cần kiểm tra tàn lửa để tránh cháy lại.
Các biện pháp chữa cháy cần được áp dụng đúng tình huống và loại đám cháy để đạt hiệu quả tối đa. Quan trọng nhất là chuẩn bị sẵn phương tiện, huấn luyện kỹ năng và bình tĩnh xử lý khi có sự cố.
Liên Hệ Ngay Để Được Tư Vấn Miễn Phí
- Website: www.nextfire.vn
- Hotline: 0965.393.114 – 0868.386.518
- Email: vienkhpccc.kd@gmail.com
- Địa chỉ: 243 Khuất Duy Tiến – Thanh Xuân – Hà Nội.

